Stel dat een meerderheid van de gemeenteraad net als BIJ1 en de SP het openbaar vervoer gratis wil maken voor alle Amsterdammers, dan kost dat grof geschat rond de 175 tot 250 miljoen euro per jaar. En er zijn meer nadelen, schrijft het college van burgemeester en wethouders als reactie op het voorstel.
De SP voerde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen al campagne met de leus ‘gratis ov voor iedereen’ en BIJ1 deed dat, net als in 2022, ook. Tijdens het debat over de begroting dienden beide partijen samen een voorstel in te onderzoeken wat het gratis maken van het ov voor alle Amsterdammers zou kosten en om te kijken hoe dat betaald kan worden, bijvoorbeeld via de toeristenbelasting of via de belasting voor woning- of bedrijfspandeigenaren.
Zeer grove berekening
Het college van burgemeester en wethouders schrijft dat kinderen tot en met elf jaar nu al gratis reizen en dat het GVB nu nog 350 miljoen euro verdient aan de oudere en betalende reizigers. Ongeveer twee derde van de reizigers woont in Amsterdam. Stel dat zij straks net als basisschoolkinderen ook gratis reizen, dan zou dat volgens een ‘zeer grove berekening’ dus 175 tot 250 miljoen euro per jaar gaat kosten.
Daar blijft het niet bij, want de verwachting is dat meer Amsterdammers dan de metro, bus of tram zullen nemen. “Dan stijgt het gebruik, en daarmee ook de kosten (voor benodigde extra capaciteit)”, schrijft het stadsbestuur. “Bovendien kan het GVB deze extra vraag niet aan.”
Het gratis maken van het ov wordt verder ‘beleidsmatig onwenselijk’ genoemd, omdat er dan minder Amsterdammers lopen of fietsen. “En ondoelmatig als het gaat om betaalbaarheid: een groot deel van de Amsterdammers heeft voldoende middelen om te kunnen betalen voor OV, en voor diverse doelgroepen zijn er specifieke regelingen.”
Andere partijen wordt daarom afgeraden om het voorstel van BIJ1 en de SP te steunen. De gemeenteraadsvergadering waarin onder meer over dit idee wordt gesproken vindt op 11 november plaats.