Amsterdammers moeten zich meer bewust worden van het water om hen heen. Dat zegt Joyce Sylvester, dijkgraaf van waterschap Amstel, Gooi en Vecht, in AT5’s Park Politiek. Sylvester zei gekscherend zelfs “een beetje blij” te zijn met de extreme droogte van afgelopen zomer: “Geef ons heden ons dagelijks brood, en af en toe code rood. Dat is het gebed van de dijkgraaf. Want dan komt het waterbewustzijn enorm terug bij de mensen.”
Volgens Sylvester gaan velen ervan uit dat het waterbeheer gewoon geregeld is. “Mensen denken dat het heel vanzelfsprekend is, maar dat is het niet. We leven in een delta, ver beneden zeeniveau.” Ze weet uit eigen ervaring hoe je soms geen idee hebt wat er allemaal gebeurt om het water rondom de stad te beheren. Ze is geboren en getogen Amsterdammer en groeide op aan de Ringdijk. “Ik had totaal geen idee waar die dijk voor was.”
Afgelopen zomer had het waterschap ‘grote zorgen’ over de droogte, zegt Sylvester. Bij Weesp ging een sluis dicht. Daarnaast mocht er tijdelijk geen oppervlaktewater en grondwater meer worden opgepompt, en bij Muiden kwamen grote pompen te staan om het Naardermeer te beschermen. De dijken kwamen de droogte goed door. Dat komt volgens Sylvester doordat het waterschap heeft geleerd van de dijkdoorbraak in Wilnis in 2003, die door droogte kwam. Sindsdien hebben de dijken extra kleilagen gekregen.
De oplossing? Water opslaan voor droge zomers is volgens de dijkgraaf maar beperkt mogelijk. “Het is niet zo dat je overal hele grote voorraden water kunt hebben. De ruimte is beperkt.”
Het waterschap moet zich ook voorbereiden op het omgekeerde: extreem veel regen. Bij extreme regenval kan het IJfront dicht, dat zijn twaalf sluizen die het water uit het Noordzeekanaal buiten de stad moeten houden. Gaat het echt mis, dan laat het waterschap de Ronde Hoep onderlopen om de stad te beschermen. “Ik noem het een EHBO-diploma. Een diploma waarvan je hoopt dat je het nooit hoeft in te zetten. Maar het is nodig. Als er te veel water is, moet het ergens naartoe.”
Hackers
Bovenop droogte en regen is er inmiddels een nieuwe dreiging: hackers en andere hybride aanvallen. “Ik kan er natuurlijk niet te veel over zeggen hier op televisie, maar u kunt van ons aannemen dat we dat zeer serieus nemen. Als gemalen en sluizen ineens niet meer werken, kunnen we ons dat helemaal niet permitteren.” Een deel van de sluizen gaat nog met de hand dicht, de rest digitaal. “We zullen beide heel goed moeten bewaken.”
Wat is zorgelijker: het klimaat of de hackers? “Het is alle twee onwenselijk, en op alle twee moeten we ons voorbereiden”, aldus de dijkgraaf.
Hogere waterschapsbelasting
Al die dreigingen zorgen ook voor een rekening, die bij de bewoners van het waterschap komt te liggen. Het dagelijks bestuur heeft voorgesteld om de waterschapsbelasting tot 2050 elk jaar met 4 procent te verhogen, en daarbovenop ook nog te corrigeren voor inflatie. “We willen inwoners niet verrassen door ineens te komen met grote verhogingen. Als we hier zonder wateroverlast willen blijven wonen, met klimaatverandering en alles wat er op ons afkomt, dan hangt daar een hoger prijskaartje aan. Dat is het eerlijke verhaal.”
In 2024 ging de belasting nog met zo’n 35 procent omhoog, deels door interne problemen. Het waterschap moest zijn organisatie splitsen en kwam onder financieel toezicht. “Dat hebben we achter ons”, zegt Sylvester. “Er is energie, het gaat nu gewoon goed.”
In maart 2027 zijn de waterschapsverkiezingen tegelijk met de verkiezingen voor de provincie. Sylvester geeft toe dat die moeilijk aan de man te brengen zijn, maar ze roept iedereen op om te gaan stemmen. “Ik denk dat mensen nu meer dan ooit beseffen waar ze voor kunnen gaan stemmen. Want het water en het waterschap doen er echt toe. Dus kom allemaal naar de stembus.”

