In de gemeenteraad ging het vanavond opnieuw over de explosieve kostenstijging van de Oostbrug, waar de raad pas na de gemeenteraadsverkiezingen van op de hoogte werd gebracht. Voormalig wethouder Melanie van der Horst (mobiliteit) verdedigde eerder haar keuze om een voorlopige raming van 650 tot 850 miljoen euro niet te delen. Haar opvolger Elise Moeskops deed dat vandaag opnieuw. De raad accepteerde de uitleg van Van der Horst over het niet tijdig informeren, maar wil voortaan wel gedurende het proces meer informatie ontvangen over dergelijke kostenstijgingen.
Van die felle reacties vanuit de oppositie lijkt vanavond in het debat weinig over. Partijen lijken daarmee de uitleg van Van der Horst van twee weken geleden in de raad te accepteren, hoewel ze vanavond in hun bijdragen nog wel even duidelijk maken dat ze graag op de hoogte waren gesteld van de extreme kostenstijging van de brug.
“Had de wethouder de nieuwe kostenraming verplicht moeten delen? Het antwoord is nee”, zegt Volt-raadslid Pim van Burk. “Had de wethouder het kunnen delen? Ja. Had de raad het graag willen weten? Ja. Had de wethouder kunnen inschatten dat de raad het graag had geweten? Ja.” Van Burk is een van de raadsleden die zijn toon vanavond flink matigde ten opzichte van zijn woorden in de raadscommissie. Hij maakt zelfs excuses aan Van der Horst over zijn uitspraken over kiezersbedrog.
Waar Van Burk dus gas terugnam, gaan gaan oppositiepartijen SP en JA21 er nog wel steviger in: “Kan iemand die onbetrouwbaar is in verkiezingstijd wel een betrouwbaar wethouder zijn?”, vraagt Angelo Delsen (SP) zich af. “D66 zou zeggen: het kan wel. Ik kan best een half miljard wegmoffelen voor de Amsterdamse bewoner.” Toch sluit ook hij zijn betoog constructief af: “Als we Noord écht serieus nemen, dan laten we dit achter ons en zorgen we voor een oplossing.”
Kersverse mobiliteitswethouder Elise Moeskops verdedigde vanavond het handelen van haar voorganger voor de raad. Ze benadrukt nogmaals de onderhandelingspositie die de gemeente heeft met partners die betrokken zijn bij de komst van de brug. “Het is een complex spel waarin je soms met dit soort projecten zit”, zegt ze.
Ze onderstreept ook dat de raad zelf het mandaat heeft gegeven aan het college om aan de slag te gaan met de brug, en dat het college niet verplicht is om in de tussentijd daar terugkoppeling over te geven. “Maar ik kan me voorstellen dat dat ongemak geeft, vooral als bedragen op een ongebruikelijke manier naar buiten komen.” Moeskops zegt te begrijpen dat de raad dan de behoefte voelt om tussentijds bij te sturen. “Maar dat moment komt nog. Als dit allemaal onderbouwd en voor u klaargezet is, kunnen we dat democratische debat met elkaar voeren.”
Moties
Eerder vandaag vertelde oppositieleider Daan Wijnants (VVD) al dat de raad wat hem betreft wel eerder inzicht moet krijgen in dit soort cijfers, om toestanden als deze te voorkomen. Tijdens het debat kon hij op de meerderheid van de partijen rekenen op bijval voor dat standpunt. Er werden meerdere moties ingediend om te onderzoeken hoe de raad voortaan eerder op de hoogte gebracht kan worden van dergelijke kostenexplosies, ook als deze nog niet definitief zijn.
Een raadsmeerderheid steunde drie moties om de raad voortaan beter te informeren over forse kostenstijgingen bij grote infrastructurele projecten. Het college moet zulke ontwikkelingen ook buiten de vaste rapportagemomenten met de raad delen en daarover het gesprek aangaan. Alleen als geheimhouding noodzakelijk is, kan daarvan worden afgeweken.
Nieuwe twijfels over de brug
De gigantische kostenstijging roept bij sommigen opnieuw de vraag op of de Oostbrug er überhaupt wel moet komen. Niet alle partijen zijn er namelijk nog zeker van dat de brug zoveel geld waard is, zegt ook Wijnants vanmiddag voor onze camera. Ook Sytze Rijpkema (JA21) opent die discussie weer tijdens het debat, en wil dat het college gaat kijken naar alternatieven, zoals een tunnel onder het IJ.
“Als de raad wil dat we stoppen met de brug en iets anders gaan doen, dan is dat aan de raad”, zegt Moeskops. Ze slaat echter niet aan op het idee van Rijpkema om de tunnel her te onderzoeken.
De wethouder komt in de eerste helft van 2027 met een definitieve raming, dan zal de raad ook verder gaan praten over de Oostbrug.