Volgende week woensdag begint het Amsterdam Dance Event (ADE). Wat dertig jaar geleden begon als een kleine netwerkconferentie voor zo’n driehonderd mensen, is uitgegroeid tot een mega-evenement. Meer dan 300 locaties, ruim 600.000 bezoekers en zo’n 3500 artiesten. En dat ging niet zonder moeite: “Elektronische muziek werd vaak niet eens als echte muziek gezien.”
De eerste editie was vooral een netwerkevenement voor mensen uit de dance-industrie. Platenbazen, labels en andere professionals kwamen naar Amsterdam om elkaar te ontmoeten en zaken te doen. Richard Zijlma was vanaf de eerste dag bij ADE betrokken als productiemanager en werd na drie edities directeur. Die functie vervulde hij tot 2018. Elektronische muziek werd in die tijd vaak niet eens als echte muziek gezien, vertelt hij. Die houding veranderde pas later.
Met ADE probeerden Zijlma en zijn team zowel Nederland als danceland als het genre internationaal op de kaart te zetten. Ze haalden grote internationale dj’s, organisatoren en platenlabels naar Amsterdam. Overdag werd er genetwerkt in De Balie en ’s avonds traden dj’s op in onder meer de Melkweg, Paradiso en de Escape. “Het stond nog echt in de kinderschoenen. Ik weet ook dat men zich na de eerste editie afvroeg: moeten we hier wel mee doorgaan?”, vertelt Zijlma.
Ook de gemeente liep aanvankelijk niet bepaald warm voor ADE. Elektronische muziek werd geassocieerd met drugsgebruik en de gemeente probeerde zelfs de grootste concurrerende danceconferentie, Sonar, naar Amsterdam te halen. “Ik dacht: what the fuck, en ben heel boos geworden. Uiteindelijk is het plan ingetrokken”, zegt Zijlma. Ook sommige nachtclubs, zoals de Melkweg, dreigden niet meer mee te doen. “Ze konden meer baromzet verdienen aan een reguliere avond, maar ik wist ze te overtuigen om binnenboord te blijven.”
Tiësto, Corsten en Van Buuren
Terwijl ADE niet meteen een vlucht nam, werd de dancescene ondertussen steeds groter. Nederlandse dj’s als Tiësto, Armin van Buuren en Ferry Corsten werden internationale supersterren. Ook feestorganisatoren als ID&T en Dance Valley timmerden wereldwijd aan de weg. Zijlma probeerde grote namen aan het festival te binden en in oktober naar Amsterdam te krijgen.
Het grote voordeel was dat mensen niet langer de hele wereld hoefden af te reizen om elkaar te ontmoeten. De deals konden in Amsterdam worden gesloten. De Nederlandse dj en producer Steve Rachmad was er tijdens de eerste edities ook bij. “Het was nog heel klein en vooral gericht op de commerciële kant van de elektronische muziek”, vertelt Rachmad. “Maar het was wel het moment in het jaar waarop je veel mensen kon ontmoeten.”
Elektronische muziek als kunstvorm
ADE groeide verder, met steeds meer bezoekers, artiesten en locaties. Tegelijkertijd kreeg elektronische muziek steeds meer erkenning als kunst- en cultuurvorm. “Eerst kregen we geen vergunning voor het ophangen van ADE-vlaggen door de stad”, vertelt Zijlma. “We werden niet gezien als cultureel festival.” Die houding van de gemeente veranderde en het evenement werd mede daardoor steeds zichtbaarder in de stad.
Ook werden tijdens ADE steeds vaker feesten georganiseerd in culturele instellingen en op bijzondere locaties. Zo organiseerde feestorganisator Audio Obscura de eerste feesten met elektronische muziek in het Muziekgebouw en het Concertgebouw. ”We wilden deze muziek ook op dit soort plekken zien”, zegt Jeroen Fontein, medeoprichter van Audio Obscura. ”De dj op de plek van de dirigent, om te laten zien dat artiesten van deze tijd zo’n plek ook verdienen.” Later volgden feesten in de fietstunnel van het Rijksmuseum, de Nieuwe Kerk en het Centraal Station.
ADE verspreidde zich als een olievlek over de stad, met inmiddels meer dan 1200 evenementen. “Er is een enorme diversiteit aan verschillende feesten”, zegt Timo Pisart, muziekjournalist voor 3voor12. “Van hele kleine niche-undergrounddingen waar geen haan naar kraait tot aan de allergrootste mainstream commerciële knallers in de Ziggo Dome.” Volgens critici is het daardoor inmiddels te commercieel geworden.
Ook is het de vraag of ADE zijn positie als belangrijkste ontmoetingsplek voor de dancewereld kan vasthouden. Volgens Zijlma is de industrie steeds mondialer geworden met labels en feestorganisatoren van over de hele wereld. Ook kiezen sommige dj’s ervoor om niet meer altijd aanwezig te zijn tijdens ADE. ”Er zijn dj’s die liever hun residenties doen op Ibiza of in Las Vegas, zonder dat ze in oktober per se naar Nederland moeten komen”, zegt Timo Pisart.