Een ernstig vervuild huis waar de ratten over de vloer lopen, of een aan alcohol verslaafde bewoner die soms in conflict komt met de buren. Het zijn maar twee voorbeelden van de gevallen die het team van het meldpunt Zorg- en Woonoverlast dagelijks tegenkomt. AT5 gaat op pad met sociaal-psychiatrisch verpleegkundige Jeffrey Schurink van de GGD, die de overlastveroorzakers bezoekt en de klachten probeert op te lossen. “Zomaar iemand uit huis plaatsen kunnen we niet, maar de overlast moet ook opgelost.”
Per jaar komen er bij het meldpunt Zorg- en Woonoverlast bijna 10.000 meldingen binnen. Dat kan gaan over drugs- of geluidsoverlast, meldingen van bewoners met verward gedrag, maar ook komen hier meldingen binnen van Amsterdammers die zich zorgen maken over hun dementerende buurvrouw.
Vandaag gaat Jeffrey langs bij de 84-jarige Trudy, die al ruim een jaar te midden van tientallen ratten en haar katten woont. Haar huis is ernstig vervuild, bijna de hele vloer en het meubilair zit onder de rattenpoep en de stank is niet te harden. Het is een schrijnende situatie. Niet alleen voor Trudy, maar ook voor de omwonenden die hier ernstige overlast van ondervinden.
Buren hebben meerdere malen melding gedaan, maar Trudy wil niet dat de ratten worden gedood. “Ratten zijn intelligente beesten”, zegt Trudy. “Ik wil ook liever een schoon huis maar het lukt me niet meer en er zitten gaten in de muren waardoor ze blijven komen. Dus geef ik ze maar te eten, anders eten ze mijn hele huis op.”
Duivels dilemma
“Het is heel lastig”, zegt Jeffrey Schurnk (32). “Zomaar iemand uit huis plaatsen, dat kunnen we niet, maar de overlast moet ook opgelost.” Het is een duivels dilemma waar de sociaal-psychiatrische verpleegkundige bijna dagelijks mee te maken heeft. “Ik probeer een vertrouwensrelatie op te bouwen met mensen die overlast veroorzaken, zodat ze begrijpen dat er een oplossing moet komen en daaraan meewerken. Dat doen we samen met de woningcorporatie, maar in bepaalde gevallen ook met de wijkagent, maatschappelijk werk of verslavingszorg.”
Met Trudy wordt besproken om haar tijdelijk te verhuizen naar een wisselwoning waardoor het hele huis leeggehaald en opgeknapt kan worden. Na dit bezoek staat Jeffrey Schurink weer voor een andere lastige kwestie. Samen met Corinne Kouwenberg, wijkagent in de Nieuwmarktbuurt, gaat hij op bezoek bij Bob, die in een sociale huurwoning op de bovenste etage van woonzorgcentrum De Flesseman op de Nieuwmarkt woont. Hij kampt met een traumatisch verleden in Kroatië en is verslaafd aan alcohol.
Alcohol en geluidsoverlast
“Bob bemoeit zich met alles in de buurt waar hij zich zorgen over maakt”, vertelt Schurink. Maar daar schiet Bob in door en dat levert de nodige geluidsoverlast op. “Hij komt nogal eens in conflict met buurtbewoners. Er zijn meldingen geweest van overlast bij de woningcorporatie en die is er klaar mee. Om te voorkomen dat hij zijn huis wordt uitgezet, probeer ik te bemiddelen en hem naar hulp te leiden.” Maar dat is nog niet zo makkelijk. Volgens Bob zijn de klachten leugens en probeert hij zijn alcoholgebruik zelf te disciplineren, zoals hij het zegt. Ook komt hij niet opdagen bij de psychiatrische hulpverlening.
Twee keer zoveel meldingen
Het afgelopen jaar verdubbelde het aantal meldingen dat binnenkwam bij het Meldpunt Zorg- en Woonoverlast. Het aantal loopt nu tegen de 10.000 klachten per jaar. De meldingen variëren van geluids- en stankoverlast tot zeer ernstige bedreigingen met in sommige gevallen de dood tot gevolg. Zo overleed in 2023 een 25-jarige man die door een verwarde buurman werd neergestoken en liep zijn 29-jarige huisgenoot ernstig letsel op. Dit en andere incidenten leidde tot het instellen van een centraal meldpunt, waar bewoners naartoe kunnen bellen.