Dat het referendum om Israël te boycotten er niet komt, is inmiddels zeker. Coalitiepartijen Pro en D66 zijn niet overstag, waardoor er geen meerderheid is voor de plannen. Wel komen ze, in samenwerking met Denk, met een alternatief: “Geen cent naar bedrijven die zich schuldig maken aan mensenrechtenschendingen”, aldus Pro-raadslid Yasmine Bentoumya.
Het woord ‘mensenrechten’ stond vanmiddag centraal tijdens het debat over de toekomst van de relaties tussen Amsterdam en Israël. Op de nieuwe lijst aan maatregelen, die op initiatief van Pro, D66 en Denk is opgesteld, staan maar liefst dertien punten, waarvan meer dan de helft gaat over het inkoopbeleid van de stad.
Yasmine Bentoumya (Pro) noemt dat een “heel duidelijke bevoegdheid die wij als gemeente hebben.” De gemeente Amsterdam koopt namelijk voor 3,1 miljard euro in. “Daarmee willen we geen cent laten gaan naar bedrijven die zich schuldig maken aan mensenrechtenschendingen.”
Amsterdam Palestina Referendum
In de oorspronkelijke plannen voor het referendum, die bedacht werden op initiatief van het Amsterdam Palestina Referendum (APR), stonden tien maatregelen die de stad tegen Israël zou moeten invoeren.
Zo zou de gemeente Amsterdam volledige transparantie moeten bieden over alle banden met Israël, en zouden alle relaties met Israëlische instellingen verbroken moeten worden. Ook de inkopen en aanbestedingen uit Israël zouden stopgezet moeten worden.
Voorstel Pro, D66 en Denk
Officieel is het volgens het nieuwe initiatiefvoorstel niet de bedoeling dat de staat door Amsterdam geboycot wordt, maar dat wordt niet door alle raadsleden zo gezien: “Ik begrijp dat de heer Khan hier een soort commissie van buitenlandse zaken van wil maken”, interrumpeert Rogier Havelaar (CDA) wanneer Sheher Khan (Denk) het initiatiefvoorstel toelicht in de raad. “Maar dit is de gemeenteraad van Amsterdam, waarin wij ons inkoopbeleid bespreken.”
Volgens Havelaar is het vreemd dat er aan de ene kant door Denk gezegd wordt dat er geen buitenlandbeleid gevoerd wordt, terwijl Khan eerder vandaag op zijn Instagrampagina wel sprak van een Israëlboycot. “Wees dan gewoon eerlijk en zeg dat dit een Israëlboycot is en niet een aanscherping van het inkoopbeleid.”
CDA vindt bijval van VVD en Ja21, die ook benadrukken dat het niet aan de gemeente is om zich te richten op buitenlandse zaken. Daarnaast benadrukken de partijen op rechts dat de gemeente al veel van de punten die in het voorstel staan uitvoert, bijvoorbeeld dat de gemeente al inkoopbeleid heeft tegen bedrijven in Israëlische nederzettingen.
Ambtelijke capaciteit
Een andere zorg die tijdens het debat opkomt, is de druk op de gemeentelijke organisatie die bij de nieuwe plannen zou komen kijken. In het vorige week aangekondigde coalitieakkoord staat namelijk dat er flink gesnoeid gaat worden in het ambtelijke apparaat: maar liefst 2500 ambtenaren moeten vertrekken.
Reactie APR
Inmiddels heeft ook organisatie van het Amsterdam Palestina Referendum gereageerd op de discussie die vanmiddag in de raadszaal plaatsvond. “Wij hebben met onbegrip kennisgenomen van de uitslag van de gemeenteraadsstemming over het referendumverzoek”, schrijft de organisatie in een statement. “Het is voor de initiatiefnemers van het referendum ontluisterend dat het recht tot directe democratie blijkbaar toch afhankelijk is van het onderwerp dat ter discussie staat. En dit terwijl de genocide en apartheid in Palestina aan de hand van Israël iedere dag doorgaat.”