Vanuit de Herengracht 605 werd in de achttiende eeuw op grote schaal geld verdiend aan de Surinaamse plantages. Twee voormalige bewoners van het historische pand, dat tegenwoordig een museum is, speelden daarin een grote rol. De nieuwe tentoonstelling ‘Plantage aan de gracht’ belicht de financiering van de Surinaamse plantages en de gevolgen voor totslaafgemaakten.
Bankier Willem Deutz verschafte vanuit deze woning twintig jaar lopende leningen aan de plantagehouders in Suriname, die ze uiteraard met rente moesten terugbetalen. Hij dwong ook af dat hij de opbrengsten van de plantages, koffie en suiker, als enige in de stad mocht verkopen. Daarmee werd hij een van de grootste verkopers en profiteurs van koloniale goederen. Na Deutz trok koopman Fredrik Berewout met zijn familie in het pand. Hij bezat meerdere plantages, waaronder plantage Jagtlust.
Lijst met namen van totslaafgemaakten
Tijdens zijn onderzoek vond conservator Thijs Boers documenten met 125 niet eerder bekende namen van totslaafgemaakten. “Als kunsthistoricus ben ik natuurlijk bezig met de archieven. Maar op het moment dat je die namen ziet, dan denk je: het gaat over mensen. En over wat ze is aangedaan.”
Presentator Dolores Leeuwin is nazaat van totslaafgemaakten en sprak de audiotour voor de tentoonstelling in: “Wat ik belangrijk vind aan deze lijst, is dat je beseft dat de mensen geen mensen waren. Ze waren inventaris, een manier om geld te maken.” De ware namen van de totslaafgemaakten zijn namelijk niet bekend; op de plantage kregen ze alleen een voornaam toebedeeld.
In de tentoonstelling worden de namen door Dolores en haar vader voorgelezen. “We willen de namen uitspreken, zodat ze er zijn. Want ergens zijn ze iemands voorouders. Dus ze doen er toe.”
De tentoonstelling ‘Plantage aan de gracht’ is vanaf morgen te zien in Huis Willet-Holthuysen.