Poepbacteriën of vervuild water. Dit jaar heeft Waternet al meerdere keren een kookadvies afgegeven voor het water, omdat het om een van deze redenen niet veilig zou zijn. Dat kwam nooit zo vaak voor, maar sinds 2025 neemt dat aantal opeens flink toe. Waarom geeft Waternet steeds vaker een kookadvies?
Werengouw, Holendrechtplein, Zaanstraat, Nicolaas Maesstraat en de Anton Waldorpstraat. Het zijn een aantal voorbeelden waar Waternet dit jaar al een waarschuwing voor heeft afgegeven. Kook het water, zo luidt het advies.
Wil je water gebruiken om wat te drinken, om eten klaar te maken, fruit te wassen of je tanden te poetsen? Zorg dan dat je eerst het water drie minuten kookt, anders kan het zo zijn dat het water niet veilig is.
Poepbacteriën
In het verontreinigde water kunnen onder andere de bacteriën E. coli en enterokokken voorkomen. Deze bacteriën komen van nature voor in onze darmen en in de darmen van dieren. Ze helpen bij het verteren van voedsel en beschermen het lichaam tegen andere schadelijke bacteriën. Omdat de bacteriën in de darmen voorkomen, worden ze in de volksmond ook wel poepbacteriën genoemd.
Maar wat als je een van deze bacteriën binnenkrijgt? Het kan leiden tot diarree, buikpijn, misselijkheid en overgeven. Het RIVM stelt dat als je het binnenkrijgt, de poepbacteriën je altijd ziek maken. Zwangere vrouwen en mensen met een lage weerstand lopen meer risico op klachten.
Steeds vaker koken
Kookadviezen kwamen in de stad nauwelijks voor. Het ging om een enkele keer per jaar. Sinds vorig jaar nam dat aantal behoorlijk toe. In 2025 gaf Waternet twaalf keer een advies. Dit jaar staat de teller al op elf waarschuwingen.
Volgens Waternet komt dat niet doordat de waterkwaliteit van de stad achteruit zou zijn gegaan. “Waternet heeft een van de veiligste drinkwatersystemen ter wereld.” De toename aan kookadviezen komt door een nieuwe, gevoeligere meetmethode en doordat er meer werkzaamheden aan het drinkwaternet plaatsvinden. “Kookadviezen geven we juist uit voorzorg om dat hoge niveau het drinkwatersysteem te waarborgen.”
Het leidingnetwerk in de stad is namelijk op veel plekken aan vervanging toe. Bij werkzaamheden aan de leidingen of bij scheurtjes in verouderde leidingen kan de poepbacterie in aanraking komen met het schone water.
Nieuwe test
Waternet test al jaren bij werkzaamheden de waterkwaliteit vanwege de mogelijkheid van de poepbacterie; daar is het drinkwaterbedrijf ook wettelijk toe verplicht. Sinds 2024 gebruiken ze daar wel een nieuwe methode voor. Volgens Waternet is die sneller en gevoeliger. “Hierdoor signaleren we mogelijke afwijkingen eerder en vaker.”
Voorheen werd er getest met de zogenoemde kweekmethode. Daarin werd een monster gehaald uit het water en moest dat eerst drie dagen op kweek staan voor er kon worden gezien of er een poepbacterie in het water zat.
Maar drie dagen wachten is een lange tijd, zeker er daarna pas maatregelen kunnen worden getroffen, zoals chloren of een kookadvies. Daarom werkt Waternet sinds een paar jaar met een PCR-test, een soort coronatest voor water. Als de bacteriën in het water zitten, dan geeft de test dat aan. In plaats van drie dagen op kweek, komt de uitslag al na zeven uur. Daardoor is er veel sneller bekend of het water besmet is.
Strikte protocollen
Waternet wil benadrukken dat het niet zo is dat bij alle werkzaamheden er ook poepbacteriën in het water terechtkomen. Zo worden de leidingen gedesinfecteerd, gespoeld en wordt er hygiënisch gewerkt.
Als er wel een bacterie wordt aangetroffen, kan Waternet overgaan op een kookadvies voor bewoners die gebruikmaken van de specifieke leiding. In de dagen daarna wordt het water gemonitord en blijft het kookadvies gelden totdat het water weer schoon is.