Verloskundige Karolien van Beek kreeg in 2024 een snelheidsboete terwijl ze op weg was naar een medische spoedsituatie. De 124 euro voor 9 kilometer te hard heeft ze allang betaald, toch vecht ze de boete vandaag aan voor de rechter. “Om een probleem aan te kaarten dat al veel langer speelt. Namelijk het beboeten van hardwerkende zorgverleners stressvolle situaties.”
Van Beek staat er in de Rechtbank Amsterdam niet alleen voor. Zo’n tien collega’s zijn er deze ochtend bij om haar te ondersteunen. Ze hebben borden meegenomen met daarop teksten als ‘Bloedspoed beboet’ of ‘Ik rijd te hard voor een goede start’. De borden mogen niet mee de rechtszaal in.
Op 10 september 2024 rijdt Van Beek in de ochtend naar een medische spoedsituatie. Het is vlak na de invoering van 30 kilometer per uur in de stad. De verloskundige rijdt negen kilometer per uur te hard, en niet veel later valt de onvermijdelijke paarse envelop op haar deurmat.
“Ik heb hem al betaald”, zegt Van Beek vlak voordat ze het gerechtsgebouw inloopt. Dat geld hoeft ze ook helemaal niet terug. Ze is hier namens alle verloskundigen in de stad. “Alle verloskundigen hebben soms haast. En dan rij je soms wat harder. Dat je dan een boete krijgt, vind ik oneerlijk.”
Verloskundigen rijden door de stad in een auto met een hulpverleningsvergunning. Met vaak ook een ontheffing om de auto bijvoorbeeld op de stoep te parkeren. Volgens Van Beek zijn die vergunningen zichtbaar in de gemeentelijke systemen. Van Beek ziet graag dat zij en haar collega’s ook een ontheffing krijgen om – in medische spoedsituaties – net even wat harder te kunnen rijden.
Coulance in spoedsituaties
“In sommige spoedsituaties rijden we nu eenmaal gewoon harder”, vertelt ze de rechter. “Met je hulpverlenershart kun je dan niet met 30 kilometer per uur door de stad kachelen. Terwijl je weet, dat als je snel bent, je die baby een veilige start kan geven. Op deze manier wordt ons werk echt onnodig stressvol, duur, en veel minder plezierig gemaakt. En dus pleit ik voor coulance in spoedsituaties.”
Ze noemt het voorbeeld van een partner die midden in de nacht belt, omdat zijn vrouw aan het bevallen is. Bij de vorige bevalling was de vrouw twee liter bloed verloren. “Het is drie uur ’s nachts, je kleedt je aan, stapt snel in de auto. Je hebt de partner op de speaker, want die ziet al een hoofdje. Dan moet je 30 gaan rijden terwijl er niemand op straat rijdt, terwijl je met klotsende oksels in de auto zit.”
Voor de rechter pleit ze dan ook om coulance. “Zodat verloskundigen die rijden in een auto met een hulpverleningsvergunning, een boete die ze in een spoedsituatie krijgen opgelegd, niet hoeven te betalen. Want wij werken soms al in hele stressvolle situaties.”
In de zaak van Van Beek zegt de rechter dat ze dan wel moet kunnen beoordelen of er inderdaad een spoedsituatie was die het noodzakelijk maakte om harder te rijden. Dat is af en toe moeilijk aan te tonen zonder de privacy van de ouders te schenden. Van Beek: “Ik denk dat het nu heel duidelijk is dat je toch in overleg met de ouders moet kijken of je bepaalde gegevens mag delen. Als dat duidelijk is, gaan we dat doen.”
Structurele oplossingen
Maar voor structurele oplossingen, zegt de rechter, moeten de verloskundigen toch echt bij de wetgever zijn. Van Beek: “Juist. Het moet gewoon bij wet geregeld worden dat wij als hulpdienst worden gezien.” Dat vindt ook Susan Dubbeldam van het EVAA, een samenwerkingsverband van 140 verloskundigen in de regio Amsterdam. “Er moet gewoon een structurele oplossing komen. We moeten herkenbaar zijn in het verkeer, zichtbaar zijn als een noodhulpdienst.”
In 2024 nog vroegen verloskundigen Amsterdam om een ontheffing voor de trambaan, maar verkeerswethouder Melanie van der Horst ziet daarvoor te veel bezwaren, liet ze vorig jaar weten.
Onbedoeld gevolg van de gang naar de rechter vandaag trouwens: de boete voor Van Beek is kwijtgescholden. En dat is niet uit coulance, maar omdat het niet duidelijk is of er wel goed was aangegeven dat het tweeënhalf jaar geleden om een 30 kilometerzone ging. Die 124 euro krijgt ze dus terug. “Daar kunnen we een kopje koffie voor halen in Amsterdam.”