Gelegen in Amsterdam-West, aan de Vondelstraat en direct grenzend aan het Vondelpark, staat de Vondelkerk als een prominent 19e-eeuws monument. Oorspronkelijk gebouwd als katholieke kerk, werd de kerk in opdracht van Pierre Cuypers, dezelfde architect die verantwoordelijk was voor het ontwerp van het Rijksmuseum en het Centraal Station van Amsterdam. Cuypers koos ervoor om het gebouw in neogotische stijl te bouwen; dit resulteerde in een meer circulaire vorm van de Vondelkerk. Het gebouw werd geopend in 1880, en hoewel het al meer dan 140 jaar bestaat, dient het momenteel als commercieel gebouw en evenementencentrum voor bruiloften en concerten.
Architectuur
De Vondelkerk werd gebouwd in de 19e eeuw. In Amsterdam breidde men destijds de woningbouw buiten de grachtengordel uit, en het was in deze periode dat de bouw van de kerk begon. De kerk, toen de ‘Heilige Hartkerk’ genaamd, werd in 1880 ingewijd, acht jaar na de start van de bouw. De naam ‘Vondelkerk’ kreeg het vanwege de ligging aan de Vondelstraat.
Wandelend langs de Vondelstraat, kunt u dit monument niet missen. Omringd door de statige huizen van Amsterdam Oud-West, met het groene Vondelpark net erachter, is de kerk een belangrijk referentiepunt voor zowel de lokale bevolking als toeristen. Cuypers gebruikte de neogotische bouwstijl voor zijn kerk. Met deze stijl koos hij voor een voor die tijd ongebruikelijke indeling, waarbij de kerk ronder van vorm was dan veel andere. Deze kerk was niet de enige die Cuypers ontwierp. U herkent zijn stijl direct aan de vele details, het gebruik van rode bakstenen en de boogvormige architectuur.
De architect van deze kerk, Pierre Cuypers, was ook verantwoordelijk voor het ontwerp van het Centraal Station en het Rijksmuseum. Cuypers besloot de Vondelkerk in neogotische stijl te bouwen, wat betekende dat het gebouw een rondere indeling zou krijgen. U herkent zijn werk aan de decoratie, rode bakstenen en bogen.
Geschiedenis
De bouw van de Vondelkerk begon in de negentiende eeuw. Amsterdam werd destijds buiten de grachtengordel uitgebreid en dit was het moment waarop de bouw van de kerk begon. De kerk werd de ‘Heilige Hartkerk’ genoemd en werd in 1880 ingewijd, acht jaar na de start van de bouw. Vanwege de ligging aan de Vondelstraat werd het ‘de Vondelkerk’ genoemd.
De Vondelkerk heeft door de jaren heen veel moeten doorstaan. U mag er niet van uitgaan dat het vandaag de dag nog steeds staat. Veel gebouwen zijn in de loop der tijd vervangen of gewijzigd. Meer informatie over hoe historische gebouwen worden beheerd vindt u op de website monuments.nl.
De brand in 1904
In de nacht van 11 op 12 november 1904, slechts 24 jaar na de bouw, werd de kerk getroffen door brand. Een blikseminslag sloeg in op de houten spits, waardoor de brand zich onmiddellijk verspreidde en het hele dak afbrandde. Hoewel de schade ernstig was, weigerden de Amsterdammers hun kerk zo’n lot te laten ondergaan. Na de brand werd de toren gerestaureerd, maar niet zoals de eerste. Een andere, iets lagere en stompere spits werd ontworpen door de zoon van Pierre Cuypers, Joseph Cuypers. Het is deze spits die u ziet als u vandaag de dag langs het gebouw loopt.
Recente brand tijdens oud en nieuw
Onlangs sloeg het noodlot opnieuw toe toen er tijdens de jaarwisseling brand uitbrak bij het monumentale pand. Door toedoen van rondslingerend vuurwerk ontstond er rond oud en nieuw brand op het dak van de kerk. Dankzij alert reageren en een snelle inzet van de brandweer kon het vuur gelukkig snel worden geblust, waardoor een herhaling van de catastrofe uit 1904 werd voorkomen. Het incident toont echter wel aan hoe kwetsbaar de historische Amsterdamse monumenten blijven tijdens de feestdagen.
Een bijna-doodervaring gevolgd door een actieve toekomst
In de jaren ’70 daalde het kerkbezoek en stopten mensen langzaam met het bezoeken van de Vondelkerk. Het gebouw begon te vervallen en er waren zelfs serieuze plannen om het af te breken en er een hotel of kantoorgebouw van te maken. Maar veel buurtbewoners en erfgoedliefhebbers protesteerden tegen de plannen en krakers woonden een tijdlang in de kerk om dat te voorkomen.
Gelukkig eindigde dit positief. In de jaren ’80 kocht een erfgoedstichting genaamd Stadsherstel Amsterdam het gebouw en restaureerde het. Ze moderniseerden het interieur een beetje, maar behielden het kerkelijke karakter. Tegenwoordig zijn er kantoren voor creatieve bedrijven in gevestigd. Het interieur van de kerk kan worden gehuurd voor feesten, conferenties en culturele evenementen. Zo zorgen we ervoor dat een prachtig stukje Amsterdamse geschiedenis ook beschikbaar is voor toekomstige generaties.
Veelgestelde vragen over de Vondelkerk
Waar staat de Vondelkerk?
De Vondelkerk staat aan de Vondelstraat in Amsterdam-West, direct naast het Vondelpark.
Wie heeft de Vondelkerk ontworpen?
De Vondelkerk werd ontworpen door architect Pierre Cuypers. Hij ontwierp ook het Rijksmuseum en Amsterdam Centraal.
Wanneer werd de Vondelkerk gebouwd?
De bouw van de Vondelkerk begon in 1872. De kerk werd acht jaar later, in 1880, ingewijd.
In welke bouwstijl is de Vondelkerk gebouwd?
De Vondelkerk is gebouwd in neogotische stijl. Het gebouw heeft een opvallende, bijna cirkelvormige plattegrond.
Wat was de oorspronkelijke naam van de Vondelkerk?
De kerk heette oorspronkelijk de Heilige Hartkerk. De naam Vondelkerk ontstond door de ligging aan de Vondelstraat.
Waarvoor wordt de Vondelkerk tegenwoordig gebruikt?
De Vondelkerk wordt tegenwoordig gebruikt als commercieel gebouw en evenementenlocatie voor onder meer bruiloften, concerten en andere bijeenkomsten.