Bewoners van Sloten verzetten zich tegen de komst van een opvang voor mensen met psychische problemen in hun dorp. Wat houdt die opvang precies in, hoeveel mensen komen er wonen en waarom wil de gemeente dat er nu op precies deze plek een opvang komt?
Het gaat om de opvang van 39 mensen in het voormalige Greenstayhotel in de straat Ditlaar. De mensen die er komen wonen, zijn nu nog gehuisvest in een pand aan de Jan Rebelstraat in Osdorp De Punt, maar dat gaat binnenkort sluiten. Het is de bedoeling dat de opvang in Sloten aan het einde van dit jaar opengaat.
Er worden mensen met psychische problemen of een (licht) verstandelijke beperking opgevangen. Volgens welzijnsorganisatie PerMens zaten veel bewoners in een schrijnende situatie voordat ze hier kwamen wonen. Veel van hen waren dakloos en bijna allemaal hebben ze een drugsverslaving.
Drugsgebruik binnen de muren van de opvang is toegestaan. Het idee daarachter is dat mensen met de begeleiding en ondersteuning die ze krijgen niet terugvallen in overmatig drugsgebruik. Volgens PerMens zijn alle bewoners inmiddels ‘stabiel’. Overdag zijn er in totaal 24 begeleiders aanwezig, ’s nachts zijn dat er twee.
Zorgen om overlast
Bij de meeste bewoners die tegen de komst van de opvang zijn, ligt de grootste zorg bij de overlast die ze verwachten. Ze vrezen bijvoorbeeld voor openlijk drugsgebruik en voor dealers die drugs aan de verslaafden verkopen.
Dit soort overlast ervaren omwonenden van de huidige locatie aan de Jan Rebelstraat nu ook. Mensen die in de buurt van het nabijgelegen Dijkgraafplein wonen, klagen al jaren over rondhangende drugsdealers én gebruikers, die op het plein rondhangen dealen en soms intimiderend zijn naar voorbijgangers.
Hoewel ze bij PerMens niet ontkennen dat sommige van hun bewoners daarin iets mee te maken hebben, zeggen ze ook dat de overlast niet alleen door hun bewoners veroorzaakt zijn, maar bijvoorbeeld ook door daklozen die geen zorg aannemen.
Bovendien verzekert de welzijnsorganisatie dat de situatie in Ditlaar anders is. Niet alleen is de locatie veel kleiner (op de Jan Rebelstraat is de opvang nu ingericht voor meer dan honderd mensen), op de nieuwe locatie wonen ook alleen mensen die intensieve begeleiding krijgen. De bewoners van de locatie van de Jan Rebelstraat, die meer ‘vrijheid van bewegen’ hebben, verhuizen dus niet mee.
Dealers
Ook vrezen de buurtbewoners dat de opvang drugsdealers aantrekt. Nu al zijn er in de buurt verschillende plekken waar dealers zich ophouden. Wethouder Zita Pels (PRO) en stadsdeelbestuurder Lotte Terwel (PRO) zeggen dat die overlast van dealers overal in de stad plaatsvindt en dat die inherent is aan de problematiek waarmee de stad op dit moment te maken heeft.
“Ik zal niet zeggen dat we hier nooit meer een dealer zien”, zei Terwel op de informatiebijeenkomst die vorige week werd georganiseerd, “maar we moeten dat met zijn allen goed in de gaten houden. Zeker als we zien dat er door de komst van deze voorziening meer gedeald gaat worden, dan moeten we daar heel alert op zijn en ook zorgen dat we deze dealers daar weer weg zien te krijgen.”
Wethouder Pels voegde daar aan toe: “De toename van drugsoverlast gaat ontzettend rap. Dat gebeurt in de hele stad en daar is Nieuw-West helaas geen uitzondering op. Ik snap dat dit geen fijne boodschap is, maar dit is wel het eerlijke verhaal en iets waar we veel aandacht voor hebben.”
Kleinschalig genoeg?
De opvang is met 40 mensen een stuk kleiner dan die in de Jan Rebelstraat en dat past binnen het beleid van de gemeente. Het is de bedoeling om mensen met psychische en verslavingsproblemen in kleinschaligere plekken op te vangen. Ook moeten de locaties beter verspreid worden over de stad. Komend jaar werkt de gemeente daarom aan acht vervangende opvangplekken, en nog eens twee nieuwe locaties.
Veel buurtbewoners vinden de opvang alleen niet kleinschalig genoeg. Ook omdat er, met deze beschermde opvang meegerekend, in een straal van pakweg een kilometer al verschillende opvanglocaties zijn. Zo is er een opvang voor Oekraïense vluchtelingen aan de Antwerpenbaan, een opvang voor ongedocumenteerden van HVO-Querido in dezelfde straat en een opvang voor minderjarige asielzoekers aan de Sloterweg.
De gemeente en PerMens zegt dat ze niet verwachten dat de bewoners zelf een toename van overlast zullen veroorzaken. Onder meer omdat ze gescreend zijn. “Als deze mensen onveilig gedrag zouden vertonen, vinden wij dat ze niet op deze plek thuishoren”, zei wethouder Pels op de bijeenkomst. “Als dan vervolgens toch niet gebeurt, dan moeten er aanvullende afspraken worden gemaakt. En als dat niet werkt, dán moet iemand naar een andere locatie, want we hebben afgesproken.”
24-uursbegeleiding
“Het is 24-uursbegeleiding”, benadrukte Lucienne Kelfkens van PerMens, “dus dat betekent dat er op 39 mensen een team van 24 mensen beschikbaar is die met ze werkt. Dat is écht fors. ’s Nachts zijn er twee mensen beschikbaar. We staan in nauw contact met de wijkagent. Als het nodig is, kunnen we à la minute opschalen, want daar hebben we protocollen voor.” Bewoners kunnen met een speciaal nummer van PerMens bellen als ze overlast ervaren.
Later gaf de wethouder wel toe: “Ik kan niet beloven dat er niet gedeald wordt in een wijk of stadsdeel omdat de problematiek zo aan het toenemen is. In die wereld leven we nu. We kunnen wel proberen om de signalen die we krijgen zo goed mogelijk te delen als het toeneemt.”
Geen participatie
Een ander groot irritatiepunt van bewoners is dat het nieuws van de verhuizing ruim een week na de beslissing is gedeeld. Hoewel ook een ruime meerderheid van de stadsdeelcommissie wilde dat de gemeente eerst naar andere locaties zou kijken, werd er voet bij stuk gehouden.
“We hebben 84 minderjarige asielzoekers. Zonder één kwaad gezicht in de buurt”, zei een inspreker op de informatiebijeenkomst. “Daar doen we echt niet moeilijk over. Er valt best met ons te praten. Als dat vervolgens niet gebeurt, dan voel je je toch als bewoner niet netjes behandeld. En dat zit niet lekker.”
Omdat de wachtlijsten voor dit soort opvangplekken lang zijn (de gemeente komt ruim 1400 bedden tekort), is er volgens wethouder Zita Pels bewust voor gekozen om eerst het besluit te maken en pas daarna met bewoners in gesprek te gaan. “U zult begrijpen dat het moeilijk zal zijn om een plek te vinden waar bewoners zeggen: ‘Is goed, doe maar hier'”, aldus Pels op de informatieavond “En het zou oneerlijk zijn om een vorm van participatie uit te voeren waarbij we eerst iedereen horen en daarna besluiten: het komt er toch.”
“In deze verordening hebben we het omgedraaid: wij besluiten als stadsbestuur, die taak heeft de Amsterdammer ons gegeven, waar deze locaties komen. Daarna gaan we in gesprek over hoe dat in te vullen.”
Daarvoor komt onder meer een begeleidingscommissie met bewoners, ondernemers en organisaties uit de buurt, de politie, de gemeente en PerMens. De commissie maakt afspraken over zorgen, problemen en ongewenst gedrag. Mensen kunnen zich bij de gemeente aanmelden om deelnemer te worden van die commissie.