Alle grote investeringen die de stad de afgelopen jaren gepland heeft – zoals OBA Next, theater Meervaart – , moeten wat betreft financiënwethouder Hendrik Jan Biemond (PRO) gewoon doorgaan. Wel kunnen projecten later, soberder of slimmer worden uitgevoerd. Dat zegt hij in AT5’s Park Politiek. Zorgen heeft Biemond over het geld dat Amsterdam elk jaar aan rente moet betalen. “Alles wat wij aan rente betalen, kunnen we niet aan andere dingen betalen.”
Deze week stemde de gemeenteraad in met de begroting voor 2027, de eerste van Biemond. Coalitiepartijen PRO en D66 stemden voor, net als oppositiepartij CDA. De rest van de oppositie stemde tegen.
Volgens Biemond staan in de begroting de grote ambities uit het coalitieakkoord. Hij somt enkele investeringen op: “Betaalbaar wonen, onderwijs, de lerarenagenda, op gratis ov voor kinderen. Die investeringen moeten betaald worden. En hoe we dat gaan betalen, dat staat nu vast in de begroting”, zegt hij.
Besparen
Toch erkent de wethouder dat de begroting wat somber oogt. Inkomsten en uitgaven geven volgens hem reden om “hier en daar” te besparen, en dat doet het college volgens Biemond vooral bij de gemeente zelf. “Het gemeentelijk apparaat is te groot geworden. Dat kan efficiënter, dat kan beter en meer gericht op de Amsterdammer”, aldus Biemond.
Het zijn financieel geen vette jaren voor Amsterdam. Het vorige stadsbestuur kondigde de afgelopen jaren een reeks grote investeringen aan, zoals de Oostbrug, nieuwbouw voor theater De Meervaart en de nieuwe OBA Next in Zuidoost.
Om die investeringen te betalen leent de stad miljarden. De schuld was in 2025 nog 7,8 miljard euro en loopt op tot 10,9 miljard euro in 2030. Omdat goedkope oude leningen de komende jaren afgelopen en worden vervangen door duurdere nieuwe (vanwege oplopende rente), stijgen de rentelasten nog veel harder. Uit de begroting van dit jaar blijkt dat de stad bijna 300 miljoen euro per jaar kwijt is aan rentekosten in 2030.
Daarom bezuinigt het stadsbestuur heel stevig op de eigen organisatie. De komende jaren moeten er 2500 voltijdsbanen bij de gemeente verdwijnen. Biemond wil dat proces zorgvuldig doen: “Je kan het met een botte bijl doen, maar je kan het ook slim doen. En dat kost net wat meer tijd.”
De berekeningen van ambtenaren laten zien dat Amsterdam rond 2034 boven de grens uitkomt die de stad zichzelf heeft gesteld voor een verantwoorde schuld, als het doorgaat zoals nu gepland. Volgens Biemond laat het college die cijfers juist zien om transparant te zijn. Hij vindt het niet terecht dat daarom nu al alarm wordt geslagen. “Iedereen gaat nu die situatie van 2034 problematiseren naar het nu, terwijl we natuurlijk heel veel handelingsperspectief hebben om dat bij te sturen”, zegt hij.
Soberder of later
Het college zet op dit moment alle investeringen op een rij. “We gaan niet zomaar dingen die we van plan waren te doen allemaal uit de boeken halen. Je kan dingen later doen, je kan dingen soberder doen, je kan dingen slimmer doen”, aldus Biemond. Hij noemt de aanpak van de bruggen en kades als voorbeeld van hoe het wat hem betreft ook kan. “Je moet blijven investeren in de stad. We hebben wegen nodig, we hebben schoolgebouwen nodig, we hebben sportparken nodig, we hebben musea nodig.”
Toch wil de wethouder geen garantie geven voor afzonderlijke projecten. “Alles ligt op tafel om over te spreken. En dat is denk ik ook goed”, zegt hij. “Mijn inzet is dat alles wat we wilden doen, dat we dat ook moeten gaan doen. Tenzij we tot de conclusie komen dat we dat op een andere manier moeten gaan doen.”
Biemond vindt de schuld van de stad niet het grootste probleem. Hij heeft wel zorgen om de rente. “Je kan zeggen dat je daarmee dan toekomstige generaties opzadelt met een rentelast, maar daar staat tegenover dat diezelfde mensen in de toekomst ook van de voorzieningen kunnen profiteren.
Volgend jaar wil het college duidelijk maken welke keuzes het maakt.
Bekijk hierboven de hele aflevering van AT5’s Park Politiek, waarin Hendrik Jan Biemond ook ingaat op de politieke crisis in Den Haag en zijn eerste visie geeft op de kunst- en cultuursector in de stad: zijn andere portefeuille.