Burgemeester Halsema doet een dringend beroep op politiek Den Haag om goed na te denken over hoe de subsidies voor de kunst- en cultuursector in 2029 opnieuw verdeeld gaan worden. Steeds vaker wordt er gesproken om meer geld naar de regio te brengen, wat dan ten koste gaat van de subsidiestroom naar de Randstad. “Ik ken die emotie, maar het is belangrijk om te realiseren dat het aanbod in Amsterdam wordt geproduceerd en dat de arbeidsmarkt in belangrijke mate hier is.” Halsema doet de uitspraken in Het Gesprek met de Burgemeester, waarin ze uitgebreid stilstaat bij de stand van de Amsterdamse creatieve sector.
“Amsterdam investeert echt heel veel in kunst en cultuur, maar heeft natuurlijk ook heel veel kunst en cultuur. Ik vind dat het heel goed gaat”, zo vertelt de burgemeester over de stand van de sector in de stad. Toch erkent Halsema ook de zorgen van bijvoorbeeld musea over het dalend aantal bezoekers: “Ik kan me voorstellen dat ze zich daar zorgen over maken. En uiteindelijk, als het niet anders kan, zal de gemeente ook zelf daarover na moeten denken hoe dat op peil te houden.”
Bovendien krijgen Amsterdamse musea te maken met de gevolgen van de verhoging van de toeristenbelasting, waardoor toeristen of zullen wegblijven of minder te besteden hebben. Toch denkt Halsema dat die verhoging niet de oorzaak kan zijn voor het dalend aantal bezoekers: “Die is nog helemaal niet ingevoerd. Dan zul je toch naar andere oorzaken moeten kijken.”
Investeringen uit Den Haag
Een van die oorzaken zou in het landelijke beleid kunnen liggen, volgens de burgemeester. Halsema: “Waar je ziet dat, ondanks dat minister Letschert nu wel weer een lans breekt voor het kunstbeleid, wij eigenlijk al jarenlang te maken hebben met de afnemende belangstelling in Den Haag.”
De Raad voor Cultuur adviseert bovendien om bij de verdeling van cultuursubsidies in de toekomst meer rekening te houden met de regio, omdat de Randstad nu wel heel veel profiteert van de geldstromen.
De burgemeester heeft daar begrip voor, maar ze maakt zich ook zorgen over de positie van Amsterdam daarin. “De arbeidsmarkt voor kunstenaars zetelt toch in belangrijke mate in Amsterdam en als je nadenkt over regionale spreiding moet je wel heel erg uitkijken dat je de arbeidsmarkt niet uitholt.” De Amsterdamse cultuursector is volgens Halsema “een heel belangrijk onderdeel van onze stad, maar ook heel belangrijk voor het land.”
Amsterdam vertegenwoordigt ongeveer een kwart van de Nederlandse kunst- en cultuursector. Met 31.000 banen in de stad die binnen deze sector vallen, is dit zo’n 10 procent van de werkgelegenheid in de stad. Juist daarom doet de burgemeester een beroep op politiek Den Haag: “Vernietig niet de arbeidsmarkt.”
Politieke inmenging
De burgemeester maakt zich ook zorgen over politieke invloeden op de sector: “Ik denk dat er electorale redenen zijn om bijvoorbeeld bepaalde kunstuitingen ter discussie te stellen, omdat het mensen slecht uitkomt of omdat ze het gevoel hebben dat de discussie erover electorale winst oplevert.”
Dit terwijl kunst en cultuur volgens Halsema bij uitstek een plek zijn waar politieke meningen geen invloed op mogen uitoefenen. “De kunsten zijn een vrije plek van experiment, van conflict, waar nagedacht wordt over de toekomst van onze samenleving. Het kan niet zo zijn dat wij kunst gaan verbieden of dat we oproepen doen om niet meer te programmeren in cultuurhuizen.”
Onder druk
Toch staat dit uitgangspunt onder druk. Zo waren er vorig jaar protesten op het Museumplein vanwege het optreden van de Israëlische zanger Shai Abramson. Halsema: “Het enige wat wij kunnen doen en wat wij ook willen doen, is zorgen dat de kunstinstellingen voldoende beveiligd zijn, zodat het publiek veilig naar binnen kan en er nooit gezegd kan worden: wij programmeren bijvoorbeeld een Israëlische komiek niet meer, omdat we denken dat het niet veilig is.”
De nieuwe coalitie maakt de komende jaren vele tientallen miljoenen euro’s extra vrij voor de sector. Bij wie dat geld terecht gaat komen, moet nog worden uitgewerkt.
Bekijk hierboven het hele Gesprek met de Burgemeester vanuit schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder, waarin Halsema ook ingaat op de nieuwe regels voor oud en nieuw.